Alles van het MARNEGEBIED

Veroordeelden uit het Marnegebied in Veenhuizen en Ommerschans 1896-1901
Op 1 april 1818 werd de Maatschappij van Weldadigheid opgericht, met als doel armlastige Nederlanders door boerenarbeid te verheffen. In datzelfde jaar werd op het landgoed Westerbeeksloot, gemeente Vledder, de kolonie Frederiksoord gesticht, later gevolgd door Willemsoord en Wilhelminaoord. In deze koloniën werden hoeves gebouwd waar geselecteerde gezinnen uit heel het land geplaatst werden. De Maatschappij verkreeg daarnaast het vruchtgebruik van de vesting Ommerschans, die in eerste instantie gebruikt werd om zich misdragende kolonisten op te sluiten. Kort daarna werden de vrije koloniën aangevuld met onvrije koloniën, toen het bestuur van de Maatschappij contracten afsloot met de overheid voor de opvang van weeskinderen, landlopers en bedelaars. In de buurschap Veenhuizen, gemeente Norg, verrezen drie gestichten, terwijl ook de Ommerschans inmiddels gebruikt werd voor de huisvesting van bedelaars. Veteranen en arbeidershuisgezinnen, uit eigen beweging gekomen, bewoonden de huizen aan de buitenzijde van de gestichten.
Strafkolonies
In Veenhuizen en Ommerschans werden strafkolonies opgericht. Hier werden landlopers en bedelaars opgesloten en aan het werk gezet. Maar ook kolonisten konden hier terechtkomen, bijvoorbeeld als straf voor drankmisbruik, ontucht, verkwisting, brutaliteit of desertie. In 1859 werden de kolonies overgenomen door de Nederlandse staat. Van 1896 tot 1901 werd in Veenhuizen en Ommerschans de signalementskaart ingevoerd. De bedenker van dit systeem was de Fransman Alphonse Bertillon (1853-1917). Hij was van mening, dat op basis van nauwkeurige lichaamsmetingen de identiteit van het individu vastgelegd kon worden. Op dit eenvoudige theoretische principe bouwde Bertillon een gecompliceerde identificatie methode, waarin lichaamsmetingen centraal stonden. Omdat het menselijk individu niet in getallen alleen te vangen is, waren aanvullende beschrijvingen op deze signalementskaart noodzakelijk.

Bron: Drenlias

Hieronder vindt u enige veroordeelden uit het Marnegebied en omgeving:

Naam: Evert Bil
Geboren: 22-03-1842, Eenrum (Gr.)
Overleden: 17-02-1911, Veenhuizen (Norg)
Datum van opname: 16 mei 1896
Beroep: Snelwever
Relaties: Ongehuwd
Misdrijf: Landloperij
Vroegere veroordelingen: 2x, Landloperij
Woonplaats: Zonder vaste
Ouders: Jan Klaassens Bil en Willemina Tonnis Zeef

Naam: Kornelis Boersma,
Geboren: 03-03-1858, Zoutkamp (Gr.)
Overleden: 04-12-1924, Veenhuizen (Norg)
Datum van opname: 19 februari 1901
Beroep: Sjouwerman
Relaties: Ongehuwd
Misdrijf: Bedelarij
Vroegere veroordelingen: 5x, diefstal, mishandeling, bedelarij, onklaar maken van goederen, beledigen ambtenaar
Woonplaats: Zoutkamp
Ouders: Albert Wouters Boersma en Aaltje Kuipers

Naam: Geert van der Kamp
Geboren: 30-04-1835, Hornhuizen, gem. Kloosterburen (Gr.)
Overleden: 01-04-1916, Groningen
Datum van opname: 13 mei 1896
Beroep: Arbeider
Relaties: Ongehuwd
Misdrijf: Landlooperij
Vroegere veroordelingen: 6x, Bedelen en landloperij
Woonplaats: Zonder vaste
Ouders: Hindrik Egberts van der Kamp en Eeke Geerts van der Ploeg

Naam: Kornelis Wetzema
Geboren: 22-11-1818, Obergum gem. Winsum (Gr)
Overleden:
Beroep: Geen
Relaties: Weduwnaar van Geselina Pieters Wiebenga
Misdrijf: Landlooperij
Datum van opname: 6 augustus 1896
Vroegere veroordelingen: 3x, Landloperij en bedelarij
Woonplaats: Zonder vaste
Ouders: Enne Kornelis Wetzema en Elske Hindriks van Dijk